Burgerinitiatief biedt kansen voor zorg

In twee aandachtswijken in Nederland nemen bewoners het heft in handen en krijgen daarvoor geld van de landelijke vereniging van actieve bewoners, het LSA. Gemeenten lijken nog echt niet klaar om op goede wijze op dergelijk burgerinitiatief in te spelen. De zorg zou hier een mooie voortrekkersrol kunnen spelen, aangezien gemeenten en overheid al langere tijd bezig zijn om zorg te decentraliseren en meer vanuit de samenleving zelf te organiseren.

‘De gemeente staat niet open voor bewonersinitiatieven. We hebben een half jaar verspild aan onderhandelen en willen nu aan de slag’, schetst een initiatiefnemer. Daarom besluiten bewoners in Hengelo en in Amsterdam zelf welzijn te creëren. Zowel financieel als met kennis en netwerk helpt het LSA deze bewoners om hun initiatief een kickstart te geven.

BewonersBedrijf

De twee bewonersgroepen, Noaberwijk Nijverheid in Hengelo en Coöperatieve vereniging Westside Slotermeer in Amsterdam, beginnen met een BewonersBedrijf. Met een verdienmodel op basis van verhuur van een pand, horeca of groenbeheer verbeteren zij de leefbaarheid in de wijk. Het LSA bericht dat het gelooft in de kwaliteiten van deze bewonersgroepen en hun plannen en hen daarom allebei startkapitaal geeft, beschikbaar gesteld door Nationale Postcodeloterij en Aedes, Fonds Werken aan Wonen.

Zorg en welzijn in de wijk

Naast de twee genoemde voorbeelden zijn er nog veel meer BewonersBedrijven in Nederland, die met en zonder startkapitaal draaien. Zij bieden bijvoorbeeld een taxidienst in een vergrijzende wijk, beheren de groenstroken in opdracht van de gemeente of gebruiken hun eigen biologische tuin om bassischoolleerlingen te leren over het verbouwen en wecken van groente en fruit. Dat het logisch is om burgerinitiatief aan te laten sluiten bij zorg en welzijn in de wijk, blijkt uit het feit dat Zorginstellingen structureel ruimte huren bij een BewonersBedrijf. Met zo’n dependance midden in de wijk zitten zij dichter bij hun doelgroep.

Gemeenten nog niet klaar

‘Bewoners zijn er klaar voor maar de gemeenten nog niet’. Dat is wat LSA hoort van leden in het hele land en blijkt ook uit het rapport Kennisontwikkeling Experiment BewonersBedrijven van de TU Delft. Onderzoekers van TU Delft volgden verschillende BewonersBedrijven in een driejarig onderzoek. Zij concluderen onder meer dat het vinden van een succesvol verdienmodel lastig is en dat wetgeving daarbij vaak tegenwerkt. Aangezien de organisatie van de zorg momenteel in volle transitie is, van centrale overheid naar gemeenten en naar een zorgmodel dat middenin de samenleving staat, lijken er mogelijkheden te liggen om in de zorg aansluiting te zoeken bij nieuwe burgerinitiatieven.